|
TARİHÎ EVLERİN |
|
Makale :
Mehmet KOCAMAN
(Gaziosmanpaşa Üniversitesi Öğretim
Görevlisi)
kocamanm@gop.edu.tr
mkocaman77@hotmail.com
Hacı Tahir Efendi Konağı Restorasyonu
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
TARİHÎ EVLERİN
ONARIM FİNANSMANI
VE
ZİLE EKONOMİSİNE
OLASI KATKILARI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Plânlama Atölyesi IV A - Ocak 2004
ZİLE DİNÇERLER TURİZM İŞLETMECİLİĞİ VE
OTELCİLİK YÜKSEK OKULU
2008 YILI TURİZM HAFTASI ETKİNLİKLERİ 16 NİSAN 2008 TARİHLİ KONFERANS BİLDİRİSİ
Bekir Altındal, Mehmet Yardımcı, Teoman Duman, Mehmet Kocaman, M. Ufuk
Mistepe
Fotoğrafı Gönderen : Yrd. Doç. Dr. Mehmet YARDIMCI -
16.04.2008
SUNUM PLÂNI
A)
BELGELERİN HAZIRLANMASI
B) İNCELEME
C) DEĞERLENDİRME
D) FİNANSMANI
E) OLASI EKONOMİK KATKILAR VE ÖRNEK MODELLER
Fotoğraflar : Mustafa BELDEK (Sağda : Gaydaroğlu Konağı İç
Mimarîsi)
A) BELGELERİN HAZIRLANMASI
* Taşınmaza ilişkin
tescil kararı, ilgili kurulca onaylı röleve ve restorasyon projesi,
* Proje kapsamına ilişkin rapor,
* Yapıyı gösteren fotoğraf,
* Tapu örneği,
* Kanunî tebligat adresi,
* Arsa veya binanın durumunu gösteren
1/500 ölçekli vaziyet plânı.
Bu belgeler hazırlandıktan sonra Kültür ve Turizm
Bakanlığı
İl Müdürlüğü'ne her yılın Mart ayı başına kadar
başvuruda bulunulur.
M. Ufuk MİSTEPE Slayt Destekli E-Sunum Yaparken, Masada
Bekir Altındal, Mehmet Yardımcı, Teoman Duman ve Mehmet Kocaman
Zile Belediyesi Fotoğraf Arşivi - 16.04.2008
B) İNCELEME
* İl Kültür Turizm Müdürlükleri kendilerine iletilen başvuru dosyalarını
Bakanlığa iletirler; Bakanlık da kendilerine iletilen bu dosyaları Kültür
Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne iletir.
* Başvuru
dosyalarında yer alan tahminî bedel Genel Müdürlük personeli tarafından
incelenir ve rapor hazırlanır.
* İnceleme sonucuna göre belirlenecek bedel, komisyonca yapılacak
değerlendirmelerde ve ödemelerde esas alınır.
* Taşınmaz
kültür varlıklarına yardım komisyonu her yılın Mart
ayı içerisinde toplanarak yapılacak aynî, teknik ve maddî yardım başvurularını
belirlenen kriterlere göre değerlendirerek karar verirler.
Mesci
Konağı ve Hacı Tahir Efendi Konağı Restorasyonu
Fotoğraflar : Mustafa BELDEK
EVLER
Kimi gün gömülüp yalnızlığına,
Bilmem ki bana mı benzersiniz?
Dilleriniz çözülsün, ne olur artık!
Kıpırdanın biraz.
O koskoca yarım asrı
Gayrı kimler kaldı ki? |
|
C) DEĞERLENDİRME
Değerlendirme sürecinde öncelikle şunlara dikkat edilir;
* Yapılacak çalışmanın proje kapsamında olması,
* Mevcut
durumu itibariyle aciliyet arz eden taşınmazlara ilişkin proje uygulamaları,
* Mimarî ve
kültürel açıdan dönemsel ve bölgesel değer teşkil eden proje uygulamaları,
* Sit alanı
içinde korunması gerekli sokak veya meydan üzerinde yer alan yapılara ilişkin
proje uygulamaları,
* Aynı yıl
tamamlanabilecek proje uygulamaları
ve mülkiyeti gerçek kişilere ait taşınmazların proje uygulamalarına değerlendirme sürecinde öncelik tanınır.
Restorasyona Aday Kadıoğlu Konağı İç Mimarîsi
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
D) FİNANSMANI
1 - BİRİNCİ ALTERNATİF
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
HİBE KREDİSİ
2 - İKİNCİ ALTERNATİF
TOKİ
KREDİSİ
3 - ÜÇÜNCÜ ALTERNATİF
TÜKETİCİ KREDİSİ
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
1- BİRİNCİ ALTERNATİF
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI HİBE KREDİSİ
* Bakanlıkça yapılacak nakdÎ yardım miktarları projeler için 50.000 YTL’dir.
* Proje
uygulamaları için ise tahmini bedelin % 70’idir. Ve bu tür proje uygulamaları
için yardım miktarı 200.000 YTL’yi geçmemek üzere komisyonca belirlenir.
* Bakan onayı
ile kesinleşen komisyon kararları il müdürlüklerine ve istek sahiplerine
bildirilir. Kültür ve Turizm İl Müdürlükleri yardım almaya hak kazanan istek
sahipleriyle sözleşme imzalar.
* Yapılan
kontrol sonucunda, yardımın amacına uygun şekilde kullanılmaması veya yanlış
bilgi, belge verilmesi veya yanıltıcı beyanda bulunulması halinde, yardımın
tamamının veya amacına uygun harcanmayan kısmının, bildirim tarihinden itibaren
30 gün içinde ödenmesi gerektiği, bu süre içerisinde ödenmemesi halinde genel
hükümlere göre tahsil edileceği hususları sözleşmede yer alır.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
2 - İKİNCİ ALTERNATİF
TOKİ KREDİSİ
TOKİ’den Kredi Kullanabilmek İçin Evlerin Tescilli Olması Gerekmektedir.
Kredi Maliyeti;
Yıllık % 4 Faizli, 10 Yıl Ödemeli ve Keşif Bedelinin % 70’i Tutarında Kredi Verilmektedir.
Örneğin; 50.000 YTL tutarında kredi alan bir kimse yıllık 2.000 YTL faiz olmak üzere 10. yılın sonunda toplam 50.000 YTL Anapara + 20.000 YTL Faiz ödeyecektir.
Verilecek kredi miktarı 75.000 YTL sınırını geçmeyecektir. Bu kredinin % 15’i avans olarak, diğer kısımları da restorasyon aşamalarına göre verilecektir. İş bitiminden en geç 3 ay sonra geri ödeme plânı işlemeye başlayacak ve 120 eşit taksitte geri ödeme yapılacaktır.
Fotoğraflar : Mustafa BELDEK
3 - ÜÇÜNCÜ ALTERNATİF
TÜKETİCİ KREDİSİ
Restorasyon projesini Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’na onaylatan tarihî ev sahibi bankaların tüketici kredisini kullanarak restorasyon çalışmasını yapabilir.
Örneğin;
Bankadan 50.000 YTL % 14 yıllık faiz ile *tüketici kredisi alan bir girişimci yıllık 7.000 YTL faiz olmak üzere 5. yılın sonunda 35.000 YTL faiz + 50.000 YTL anapara geri ödemesi yapacaktır.
Aylık ortalama geri ödeme miktarı 1.400 YTL düzeyindedir.
*Akbank 29.03.2008 tarihli tüketici kredisi faiz oranıdır.
Hacı Tahir Efendi Konağı Restorasyonu
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
E) OLASI EKONOMİK KATKILAR
* İstihdam olanaklarının artmasını sağlayarak nitelikli ve niteliksiz işgücüne çalışma imkânları oluşturacaktır. Özellikle tarım ve hayvancılık dışı istihdam alanları artacaktır.
* Zile ve çevresinde üretim yapan firmaların ürettikleri üründe mamul çeşitliliğini sağlayarak; iş hacmini genişletecektir.
* Var ve unutulmuş olan el sanatlarının ekonomik gelir getirecek şekilde tekrar hayata geçmesini sağlayacaktır.
Medeniyet Karşısında Çaresizliğe Boyun Eğen Saat Kulesi ve Geleneksel Zile
Evi
Zile Belediyesi Fotoğraf Arşivi
* Ulaşım ve altyapı yatırımları turizmin gelişmesine paralel olarak gelişme gösterecektir.
* Zile ve çevresine gelen misafirlerin alışveriş vb. nedenler ile bıraktığı parasal miktarlar çarpan mekanizması ile her sektörü olumlu etkileyecektir.
* Zile’deki turizm hareketinin canlanması “Marka ürünler ve Marka işletme”lerin öne çıkmasını sağlayarak, ürün ve işletmelerin tanınabilirliğine olumlu katkılar sağlayacaktır.
Kadıoğlu Konağı üst kat - Arkada Bayırköy'e bakan restore edilmemiş oda.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
* Özellikle hizmet sektöründe yer alan işletmelerin (otel, motel, pansiyon, restoran ve seyahat işletmeleri gibi) sayıca artmasına ve sunulan hizmetin kalite boyutunun üst seviyelerde olmasına neden olacaktır.
* Farklı sektörlerde farklı işletmelerin açılmasına neden olacaktır.
* Zile içinde yaşayanların birbirleri ile dayanışma ve ortaklık girişimlerine katkı sağlayacaktır.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
“BEYPAZARI EVLERİ” ÖRNEĞİ
* Beypazarı, Yeniden Yapılanma Projesi kapsamında ilçede bulunan 3500 konaktan 550’sinin restorasyonunu tamamlayarak kullanıma açmıştır.
* Aslına uygun olarak tamamlanmış 30 sokak bulunmaktadır. Sokaklarda bulunan apartmanlara da ahşap görüntü verilerek bütünlük sağlanmıştır.
* Kültürel zenginlik, yöresel mutfak ve el sanatları ile farklılık yaratılmıştır.
* Beypazarı’nda turizm hareketi 2000 yılında başlamış ve yaklaşık 1500 aile ek gelir elde etmiştir.
* 2000 yılından önce gümüşçülük (telkâri sanatı) ile uğraşan kuyumcu sayısı 8 iken bugün bu sayı 43’e yükselmiştir.
Kadıoğlu Konağı'nın giriş kapısından sonraki ilk bölümü.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
* 4 tane olan dokuma atölyesi ise 60’a yükselmiştir.
* Beypazarı’nda üretilen kemer, toka vb. gümüş ürünler 18 ülkeye ihracat edilmektedir.
* 2000 yılında meşhur Beypazarı Kurusu imal eden fırın sayısı 4 iken bu sayı bugün 15’e çıkmıştır.
* Turizm belgeli restoran, motel vb. işletme 2000 yılında yok iken, bugün 38 turistik işletme hizmet vermektedir.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
* Beypazarı Belediyesi'nin kapsamlı turizm ve tanıtma çalışmaları sonucunda ilçeye gelen turist sayısı geçmiş yıllara oranla % 1.000 artmıştır.
BEYPAZARI'NA GELEN TURİST SAYISI
Yıllar | Turist Sayısı | Yıllar | Turist Sayısı |
1999 |
2.501 |
2003 |
100.000 |
Kaynak : Aktüel Hayat Dergisi, Ocak 2008, sh. 14.
* Havuç ve Güveç Festivalleri'ni ulusal ve uluslararası tanıtarak, şehir markasına katkı sağlamışlardır.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
“AMASYA YALI BOYU EVLERİ” ÖRNEĞİ
* Vâlilik, Belediye ve diğer sivil toplum temsilcileri ile beraber 1994 yılında Yalı Boyu Evleri Koruma Projesi (YABEP) oluşturulmuş, yerel basının desteği ile tüm Amasya’nın projeyi benimsemesi sağlanmıştır.
* 1996 tarihinde, Vâlilik, Belediye Başkanlığı ve sivil inisiyatifin ortaklığıyla Amasya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Vakfı (AKTAV) kurulmuştur. Bu vakıf, mülkî ve yerel yönetimin güç ve otoritelerini bir araya getirerek, Amasya'daki sorunları çözmeye yönelik, beraberce sorumluluk üstlendikleri “taşın altına hep birlikte el koydukları” hukukî bir ortaklık tesis etmişlerdir.
Sağdaki Bilboard Fotoğrafı : M. Ufuk MİSTEPE - 12.04.2007
Necatibey / Ankara
* 1996 yılından itibaren restorasyon çalışmaları başlamıştır. Bugün itibariyle Amasya’da yalı boyu evleri olarak adlandırılan ev sayısı 123 adettir. Bunların çoğu 19. Yüzyıl Osmanlı Mimarîsi'nin izlerini taşımaktadır. Etkin bir tanıtım kampanyası ile turları şehre getirmeyi ve gelen turistleri de burada konaklatmayı başarmışlardır.
* Amasya yalı boyu evleri ile beraber “Marka Şehir” Uygulaması’nı da başarıyla kent yaşamına adapte etmiştir. Ferhat ile Şirin efsanesi, Kral Kaya Mezarları, Amasya Kalesi, hanları, türbeleri ile şehzadeler şehri yerli ve yabancı birçok turisti şehre çekmeyi başarmıştır.
Sağda : Elbaşoğlu Câmii İç Tezyinat Süslemeleri ve Restorasyon
Çalışmaları
Fotoğraflar : Mustafa BELDEK / Necmettin ERYILMAZ
Zile’de neler yapılabilir?
* Belediye, Kaymakamlık ve sivil toplum örgütleri ile vakıf ya da dernek çatısı altında turizm bilincini oluşturmaya yönelik eğitim çalışması yapılabilir.
* Tarihî dokuların ve eski evlerin restorasyonuna yönelik özel girişimciler desteklenmeli, kendi imkânları ve devlet olanaklarıyla restorasyon çalışmaları yapmaları teşvik edilip eski ahşap yapıların terk edilmemesi sağlanabilir.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
* Kale, tarihî yapılar, türbeler, hamamlar, evliyâlar vb. gibi yerlerin çevre düzenlemeleri yapılarak, ışıklandırılıp herkesin rahatlıkla dolaşması sağlanabilir.
* El sanatlarının gelişmesini sağlamak amacıyla kurslar açılıp, buralarda üretilen otantik ürünler restorasyonu tamamlanan evlerde satışa sunulabilir.
* Şehir içinde alternatif ulaşım araçları oluşturulup, restorasyonu tamamlanan sokakta ziyâretçiler dolaştırılabilir, eğlendirici, dinlendirici ve aynı zamanda çevreyi tanıtıcı şehir içi turlar yapılabilir.
Fotoğraf : Mustafa BELDEK
* Turizm Danışma Bürosu açılıp, Tanıtım Broşürleri, Şehir Haritaları vb. materyaller bastırılıp dağıtılabilir. Tarihî yerleri tanıtan, farklı dillerde yazılmış yön levhaları oluşturulabilir.
* Yöresel yemeklerin satışa sunulduğu mekânlar oluşturulup hem tanıtıcı hem de gelir getirici faaliyetler yapılabilir.
* Fuar, festival gibi etkinlikler yerel olmaktan çıkarılıp, öncelikle bölgesel daha sonra da ulusal hale getirmek için çalışmalar yapılabilir.
Konferans Sonrası Katılımcılar Hâtıra Pozu Verirken
M. U. Mistepe, B. Altındal, Teoman Duman, M. Yardımcı, M. Kocaman
Fotoğrafı Gönderen : Öğr. Gör. Mehmet KOCAMAN - 16.04.2008
Zile
TEŞEKKÜR EDERİM.
Öğr. Gör. Mehmet KOCAMAN
İletişim :
kocamanm@gop.edu.tr
Konferans bildirilerine aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz :
Yrd. Doç. Dr.
Mehmet YARDIMCI (
http://unyezile.net/diltel.htm )
Bekir
ALTINDAL (
http://unyezile.net/potansiyel.htm )
Öğr. Gör.
Mehmet KOCAMAN (
http://unyezile.net/finansman.htm )
M. Ufuk MİSTEPE (
http://unyezile.net/proje.htm )