Araştırma : Mehmet Âli ERDİN
(Araştırmacı, Yazar, Kültür Danışmanı)
(Zile Kültür Derneği Haber - Kültür - Sanat - İletişim Bülteni.)
(Yıl : 3, Sayı : 3, Mayıs 2005, Sahife : 37 - 41'de yayımlandı.)

Mehmet Âli ERDİN

ZİLELİ ÇAĞDAŞ
ŞÂİRLERİMİZ / YAZARLARIMIZ..
RESİM - FOTOĞRAF SANATÇILARIMIZ..

DURSUN OVAT

            1 Şubat 1938'de Zile'de (Zincirliülya Mahallesi'nde) doğdu. Zile'nin "Tarakçılar" adı ile anılan ailelerinden Ömer usta ile Emine hanımın oğludur. Zile'de Sakarya İlkokulu ve Zile Ortaokulu'nu bitirdi. 1959 yılında Eskişehir Hava Astsubay Okulu'ndan mezun oldu. İzmir Güzelyalı'da Hava Harp Okulu, Lisan Okulu, Ankara'da "Hava Kuvvetleri Komutanlığı"nda ve Merzifon'da Yüz Yataklı Hava Hastahanesi'nde müstakil bölük komutanlığı yaptı. İstanbul Harp Akademileri Komutanlığı'nda ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın birçok kademelerinde otuz beş hizmet yılını tamamlayarak 1993 yılında emekliye ayrıldı.

            Eşi Necla hanım da öğretmenlik mesleğinden emekliye ayrıldı, hobileriyle ilgili çalışmalarını sürdürmektedir.

            Dursun Ovat, İstanbul Ataköy'de Atrium İş Merkezi'nde ayakkabı imalâtı ve tamiratı firmasını kurdu, on yıl çalıştırdı. Ticareti bıraktıktan sonra, şiir - resim gibi hobilerinde daha yoğun çalışmalara yöneldi. Oğulları Avukat Ömer Gökhan Ovat ve Zile'li gelini Şule Ovat (Tolon)'dan bir erkek (Berke) ve bir kız (Berrak) torunları var. Hava Personel Kıdemli Başçavuş rütbesi ile Genel Kurmay Genel Sekreteri Emir Astsubayı iken yazdığı ve Hava Kuvvetleri Dergisi'nde de yayımlanmış Atatürk şiiri ünlüdür.

Hüseyin Gazi Tepesi ve Yatırı

Fotoğraf : Mustafa BELDEK - 01.05.2005

Zile Mehteran Web Sitesi - http://mehteran.atspace.com/

            __________________
            Cığ : İçi boş kamış.
            Çaput : Eskimiş bez parçası.
            Ören : Boş alan, arsa.
            Enek : Misket, cam bilye.
            Tekin : Lüks şeker üstüne sarılmış resimli kâğıt.
            Gavelle [kalevle - kavalye] : Yemenici (kavaf) tarafından astarsız, üstü meşinden, tabanı köseleden yapılan ucuz ayakkabı.
            *Sevgi ve Umut : 19 Aralık 1988; oğlumun askerliğe ilk adım attığı gün.

TALİHA TARHAN
İlk Kadın Fotoğrafçımız - Şâirimiz

            31.12.1934'de Zile'de doğdu. Babası Binbaşızâde Rifat Efendi, annesi Amasya'lı Hat Yazan Cemil Hoca'nın kızı Hatice Hanım'dır. Baba tarafı Binbaşı Mehmet Bey olarak anılır. Babaannesi Sivas'lı Hacı Fazlı Oğulları'ndan İbikli Mustafa Paşa'nın torunudur, babası Binbaşı Halil Bey'dir.

            Taliha Tarhan'ın Babası Binbaşızâde Rifat Bey, Rüştiye mezunudur. Erbaa'da İnhisarlar memuru iken eşi Hatice hanım vefat edince, istifa edip çiftlik yöneticiliği yapmıştır. Rifat Bey, ikinci evliliğini yapmamış, beş yaşında öksüz kalan oğlu Fikret Tarhan'la iki yaşındaki kızı Taliha Tarhan'ı kız kardeşleri ile büyütmüşlerdir. Taliha Tarhan yaşamının bu tarafını şöyle anlatıyor :

            "Adım nüfus kayıtlarında Taliye yazılı. Aslında Talia olacak. Zile'de hep Taliha dediler, öyle kaldı. Ağabeyimle beni halalarım büyüttü. Onları anne bildik. Fikret - Taliha diye nazlandıra nazlandıra bizi büyüttüler. Nur içinde yatsınlar.. Babam, ağabeyim beni kimselere kıyamadılar. Birbirimize çok düşkündük. Babamın vefatından sonra Foto Eken "Nadir Obut"la evlendik. On altı yıl mutlu yaşadık, çocukları yetiştirdik. Ağabeyim Fikret Tarhan Bey, Zile'de kendisi gibi resim öğretmeni Nurten Tarhan'la evlendi. İki oğlumuz oldu. Yiğit ve Bora.. Hep onlarla avunduk, onlarla haşır neşir olduk. 1973 yılında eşim Nadir Obut'a yardım etmek amacıyla fotoğrafçılığa başladım. Bayanların fotoğraflarını ben çekiyordum. O zamanlar renkli fotoğraf çekme imkânı olmadığı için, büyüttüğümüz fotoğrafları pastel boya ile renklendiriyordum.

Nevzat EKEN, sağda Amasya'da çekilmiş. Rıfat TARHAN. Fotoğraf : Sami KOÇ

Rıfat TARHAN. Solda, Talia Tarhan OBUT, Fikret TARHAN Fotoğraf : Sami KOÇ

            Ailemin hemen her ferdi sanatçı idi. Babaannem, babam, Osmanlıca'yı, eski ve yeni Türkçe'yi yazıp okuyorlardı. Halalarım da öyle idi. Tahsilim ortaokul olmasına rağmen ben de eski ve yeni Türkçe'yi okur yazarım. Babaannem altmış iki vilâyet gezmiş, Osmanlı Hanımefendisi idi. Ondan feyz aldık. Bize şarkılar, şiirler, maniler, dualar söyler, öğrenmemiz için çabalardı. Bilgili kadındı. Biz böyle kişilerin torunlarıyız

            Babaannem, Babam, halalarım, eniştelerim, sonra da eşim ardı ardına vefat ettiler. Hepsi de nur içinde yatsın. Babaanneme herkes "Teyfik Bey'in hanımı Seher hanım" diye saygıyla yaklaşırlardı. Çok güzel sesi vardı, şarkıları iyi okurdu. En çok severek söylediği şarkılar şunlardı :

            - Dil yârasini andıracak yâre bulunmaz (Hicaz), - Olmaz ilâç sîne-i sad-pâreme (Segâh), - Son hâtıra aşkımdan kalan bir sarı saçdı / Kalbimde o eller ne derin yâreler açtı/ Öksüz bırakıp beni yâdellere kaçtı. (Hüzzam). Babaannemin en çok okuduğu şarkılardan bir tanesi de "Sabah oldu tan yerleri atıyor" şarkısı idi. Kimin bestesi olduğunu bilmiyorum ama, sözlerini eksiksiz biliyorum :

            Babaannem, hemen her sohbetinde sözünde atasözlerinden, manilerden ve şiirlerden örnek vermeden ana fikrini söylemezdi. Bunlardan hatırımda kalanları ben de zaman zaman kullanırım. Atasözlerinin bazılarını o günlerde Zile'de Edebiyat Öğretmeni olan Kadri Özyalçın'dan öğrenmiştik. Kadri Bey, akrabamızdır. İyi edebiyat öğretmeni, yazardı. Nota bilir, keman çalardı. Kardeşi Şaziye Hanımın büyük oğlu Uğur Mumcu da dayıya çekmiş olmalı ki edebiyat öğretmeni oldu. Kardeşi Tuğrul Mumcu da herkes biliyor ki, ses sanatçısı.

            Sizlere biraz sonra babaannemden öğrendiklerimden ve şiirlerimden örnekler de vereceğim. Ankara'dan İstanbul'dan benimle röportaj yapmaya, yüksek lisans tezi hazırlarken bana danışmaya gelenler var. İstanbul'dan Zeynep Orhon Targaç isminde bir hanımefendi geldi. Zile'nin ilk kadın fotoğrafçısı olduğum için Fotoğraf Dergisi'ne röportaj yapmak istediğini söyledi. Benden sonra Şekerci Kemal'e de (Kemalettin Şendoğdu'ya) gitmesini söyledim. Onunla da görüştü. Zeynep Orhon Targaç, eşimden, benden, Ağabeyimden, görümcemin kocası Foto Eken (Nevzat Eken)'den örnek fotoğraflarla ailemizle ilgili birkaç fotoğraf aldı gitti. İstanbul'da yayımlanan Fotoğraf Dergisi Haziran - Temmuz 2004 Sayısında (sayfa 68'den 75'e kadar) bu röportajı fotoğraflarla yayımladı. Çok da güzel oldu. Hiç değilse Zile'nin adını duyurmaya katkım oldu.

29 Ekim 2003 - Talia Hanım'ın Evinde

Fotoğraf : Zeynep Orhon TARGAÇ

            İşte böyle, yıllar çabuk geçiyor, anılarımızla moral bulup yaşamın bünyemiz ve aklımızla çelişen yanlarının üstesinden gelmeye çaba harcıyor, günlük uğraşlarla, biraz da hobilerle vaktimizi iyi geçirmeye çalışıyoruz. Temizliğe son derece önem veririm. Ev dekoru, el işleri, el sanatları ve çiçekleri çok severim. Canlı çiçek çok yetiştirdim. Şimdi de evimin her tarafında yapay çiçekler var.

            Okumayı, yazmayı severim. Müzik dinler, şiir yazarım. Evde günlük işler yapar, Allah'a şükreder, Kur'ân'ımı okur, namazımı kılarım. Zile'de doğdum, Zile'de büyüdüm. Etrafım çok. Beni hiç yalnız bırakmıyorlar. Allah hepsinden razı olsun. Benim akrabam, canım oğlum Mehmet Âli Erdin'i kucağımda gezdirdim. Beni unutmadığı için Allah uzun ömürler versin. Ona teşekkür eder, işlerinde ve bilhassa "Zile Kültür Derneği" çalışmalarında başarılar dilerim. Çünkü ilk defa "Zile Kültür Derneği"ni Zile'de ağabeyim Fikret Tarhan kurdu. Onun da ruhu şâd olacaktır.

Babaannemden Öğrendiğim Atasözleri :

Dolaştım şâm-ı şerîfi bulamadım başıma bir taç
Eğride görmedim tok, doğru da aç!..

Babaannemden Öğrendiğim Bulmacalar :

İçeriden içeriye tâbidir, tâbi
Yıkılmaz Mevlâ'nın yaptığı yapı
On iki bahçede kırk sekiz kapı
Arasında iki gül bitmiş
Birbirinden güzel
Bilin bakalım bu nedir?
(Cevap : Yıl 12 ay, 48 hafta : İki gül; birisi Ramazan, diğeri Kurban Bayramı.)

Babaannemden Öğrendiğim Maniler :

TALİHA TARHAN'DAN ŞİİRLER

IŞIK SÖNERSE

İster sabah, ister akşam, ister gün
Yalnızlığı kafes kafes örmüşüm
Dünyanın yükü vurulmuşçasına omuzlarıma

Çökmüşüm..
Aşsam da bir,  aşmasam da zamanı
Işığı söndürmüşüm..
- Taliha Tarhan -  (Zİle, 1997)

     
Makale Başı ya da Sayfa Başına Dönmek İçin Tıklayınız

* Zile Kültür Derneği Haber - Kültür - Sanat - İletişim Bülteni'nde yer alan fotoğraf ve metinlerin
her hakkı saklıdır ve Mehmet Âli ERDİN'e aittir. İzinsiz çoğaltılamaz, alıntı yapılamaz, kopyalanamaz.
Aksine hareket edenler; Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'nın tüm hükümlerine göre sorumlu olur.*